De collectie handschriften en oude drukken van de Gelderland Bibliotheek omvat ca. 43.000 titels. Deze betrekkelijk onbekende collectie bestrijkt zo'n 1000 jaar geschiedenis en vormt een belangrijk deel van het Gelderse erfgoed.

De handschriften en oude drukken zijn onder meer afkomstig uit voormalige Gelderse kloosters, de boekerij van het Geregtshof van Gelre, de vroegere Gelderse universiteit in Harderwijk, het Arnhems Historisch Genootschap Prodesse Conamur en de nalatenschappen van voorname Arnhemmers, zoals Alexander Ver Huell en oud-archivaris A.P. van Schilfgaarde.

Alle materialen van vóór 1925 horen bij de Collectie Oud Bezit. Uitgaven van voor 1900 zijn raadpleegbaar op de afdeling. Op vertoon van een geldig legitimatiebewijs is het in principe mogelijk alle onderdelen van de Collectie Oud Bezit in te zien. Daarnaast worden van tijd tot tijd delen van de collectie tentoongesteld.
 
De oude drukken vindt u in de Algemene Catalogus. Van de handschriften en incunabelen bestaan vooralsnog alleen gedrukte catalogi.

Oude en bijzondere collecties

Gelriana

De Gelderland Bibliotheek richt zich speciaal op het Gelderse erfgoed. De Collectie Oud Bezit bestaat voor een belangrijk deel uit Gelriana: boeken die betrekking hebben op Gelderland, hier zijn gedrukt of afkomstig zijn van belangrijke Gelderse instellingen of personen uit het verleden. U vindt er de meest uiteenlopende zaken, van Karolingische handschriften uit ca. 900 na Christus tot en met brochures van de Dierenbescherming uit ca. 1900.

Handschriften

Deze collectie omvat ca. 250 titels.  Daaronderzij Middeleeuwse handschriften, maar ook latere banden.

Gedrukte werken

In totaal bestaat deze collectie uit ca. 43.000 titels. Hiertoe behoren (post-)incunabelen (40 titels), ordonnanties en plakkaten (3.000 titels) en pamfletten (1.500 titels), naast kranten (waaronder 180 Gelderse kranten vanaf 1760), tijdschriften (waaronder 200 Gelderse tijdschriften vanaf 1800) en ca. 7.500 brochures, afkomstig uit het voormalige Arnhemsch Leesmuseum (1872-1932).

Collectie juridische werken

Uit de boekerij van het Geregtshof van Gelre zijn ca. 1000 banden afkomstig met juridische werken uit de 16^e, 17^e, 18^e en het begin van de 19^e eeuw.

Collectie Alexander Ver Huell

Alexander Ver Huell (1822-1897) was een excentrieke en rijke Arnhemmer die in zijn tijd de nodige bekendheid genoot als tekenaar en kunstverzamelaar. Bij zijn dood liet hij zijn bijzondere boekbezit na aan de Openbare Bibliotheek, bestaande uit ca. 1.500 titels uit de 16^e tot en met de 19^e eeuw. Een groot aantal 19e-eeuwse drukken is door Ver Huell zelf geïllustreerd. Hij liet de bibliotheek bovendien ca. 350 originele tekeningen van zijn hand na.

Collectie Nijhoff

Deze collectie (325 banden) bestaat uit het fonds van uitgeverij Nijhoff die tussen 1752 en 1867 actief was in Arnhem. De laatste uitgever, Paulus Nijhoff, werd in 1853 de eerste bibliothecaris van de Bibliotheek. De collectie is in 2003 geschonken door Kluwer Academic Publishers.

Collectie Van den Broek

Deze kleine maar bijzondere collectie (27 banden) bevat handschriften met een Japans-Nederlands en Nederlands-Japans woordenboek van de hand van J.K. van den Broek en diverse Japanse drukken uit diens bezit. Van den Broek was afkomstig uit Arnhem en diende als gouvernementsgeneesheer op Deshima (Nagasaki) in de jaren 1853-1857. De collectie is raadpleegbaar op microfiche.